Sa─čl─▒kl─▒ Ya┼čam ve GDO’lu ├ťr├╝nler

Zincirleme kaza gibi tesad├╝flerle ilerleyen bir hayat ya┼č─▒yoruz. Her sabah kahvalt─▒s─▒nda, g├╝n i├ži at─▒┼čt─▒rmal─▒klar─▒nda ve her ak┼čam yeme─činde akl─▒ma hep ayn─▒ soru geliyor. Bu yedi─čim ┼čey ne? Ara┼čt─▒rd─▒m,┬áGDOÔÇÖdan ka├ž─▒┼č yokmu┼č!

GDO Nedir? Bir canl─▒daki genetik ├Âzelliklerin kopyalanarak, bu ├Âzellikleri ta┼č─▒mayan bir canl─▒ya aktar─▒lmas─▒ sonucunda ├╝retilen yeni canl─▒ya Geneti─či De─či┼čtirilmi┼č Organizma (GDO) deniyor. ├ľzellikle 1980ÔÇÖlerden sonra bitki biyoteknolojisi alan─▒nda ├Ânemli geli┼čmeler sa─čland─▒. ─░lk transgenik (geneti─či de─či┼čtirilmi┼č) ├╝r├╝n olan, uzun raf ├Âmr├╝ne sahip Flavr Savr domatesi 1996 y─▒l─▒nda raflardaki yerini ald─▒. Bunu gen aktar─▒lm─▒┼č m─▒s─▒r, pamuk, kolza ve patates izledi.

D├╝nyada ise ticari olarak GDOÔÇÖlu pirin├ž ├╝retilmezken bizim Mersin Liman─▒nda GDOÔÇÖlu pirin├ž yakaland─▒. (GreenPeace Notu : Bu skandal ilk patlad─▒─č─▒nda sorumlu bakanlar─▒n hepsi ayr─▒ telden ├žald─▒. ÔÇťNakliyat s─▒ras─▒nda bula┼čt─▒ÔÇŁ, ÔÇťSoyadan bula┼čt─▒ÔÇŁ diyerek hepimizi uyutmaya ├žal─▒┼čt─▒lar. Sonu├žta yap─▒lan testler ÔÇťbula┼čmaÔÇŁ olmad─▒─č─▒n─▒ ve pirincin geneti─či de─či┼čtirilmi┼č oldu─čunu kan─▒tlad─▒.)

Bir ba┼čka olay ise d├╝nyaca ├╝nl├╝ bir bebek mamas─▒ markas─▒ÔÇÖn─▒n ├╝retti─či ├╝r├╝nde GDO tespit edilmesi ve ├╝r├╝n├╝n piyasadan toplat─▒lmas─▒yd─▒.

Bu y├Ântemle elde edilen bitkiler, ila├žlara ya da zararl─▒lara kar┼č─▒ daha diren├žli oluyor. G├╝n├╝m├╝zde m─▒s─▒r ve pamu─čun zararl─▒lara, soya ve kanolan─▒n b├Âcek ila├žlar─▒na, papaya ve kaba─č─▒n da vir├╝slere kar┼č─▒ diren├žli olmas─▒nda GDO teknolojisi kullan─▒l─▒yor. Bu da kimyasal b├Âcek ila├žlar─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒n─▒ azalt─▒yor. Sevinelim mi? Tabii ki hay─▒r! Tar─▒mda, kimyasal ila├žlara kar┼č─▒y─▒m ancak bu ayn─▒ zamanda ┼ču anlama geliyor : Art─▒k GDO ile b├Âceklerin bile yemedi─či ├╝r├╝nleri t├╝ketiyoruz!

A┼č─▒larda GDOÔÇÖluÔÇŽ┬áG─▒dalar─▒n geneti─činin de─či┼čtirilmesi ile ilgili tart─▒┼čmalar devam ediyor ancak geneti─či de─či┼čtirilmi┼č ├╝r├╝nler yeni de─čil. ─░ns├╝lin geninin domuzlardan al─▒n─▒p bir bakteriye aktar─▒lmas─▒yla diyabet hastalar─▒na ins├╝lin sa─članabiliyor. Tiroid ve b├╝y├╝me hormonlar─▒ genleri, hayvanlardan kesilerek bakterilere aktar─▒l─▒yor ve hormon eksikli─či olan insanlar faydalanabiliyor. ┼×ekersiz yiyecekler kullan─▒lan Aspartame maddesi de GDOÔÇÖlardan ├╝retiliyor. En ├Ânemlisi ise hepatit B a┼č─▒s─▒ ba┼čta olmak ├╝zere bir ├žok a┼č─▒n─▒n GDOÔÇÖlardan elde ediliyor olmas─▒.

Konuyu sa─čl─▒k a├ž─▒s─▒ndan ele alan baz─▒ bilim adamlar─▒, GDO i├žeren yiyeceklerin insan sa─čl─▒─č─▒na zararl─▒ olabilece─čini savunuyor. Gen bitkinin i├žine yerle┼čtirildi─či i├žin, onu t├╝ketenlerin de risk alt─▒nda olaca─č─▒, sa─čl─▒k konusundaki ele┼čtirilerde s─▒k s─▒k dile getiriliyor. GDOÔÇÖlar─▒n hedef olan ├╝r├╝n hari├ž di─čerlerinde nas─▒l bir etki yapt─▒─č─▒ bilinmiyor.

Baz─▒ ├ževreci ve ara┼čt─▒rmac─▒ yazarlar─▒n akl─▒nda ki soru i┼čaretleri ise ┼č├Âyle :

  • GDOÔÇÖlu ├╝r├╝nler yeteri kadar besleyici de─čil ve hazm─▒ zor.
  • Geneti─či de─či┼čtirilmi┼č organizmalar─▒n toksik, alerjik, teratojenik (anne karn─▒nda maruz kalan bebekte g├Âr├╝len yap─▒sal anomaliler) zararlar─▒ bulunuyor.
  • ├çe┼čitli devletlerin denetimindeki bilimciler gen aktar─▒m─▒ yoluyla ┼čimdiye dek yery├╝z├╝nde ilk kez meydana gelen y├╝zlerce yarat─▒k meydana getirmi┼člerdir. Dolay─▒s─▒yla istenmeden de olsa, insan t├╝r├╝n├╝ yok edecek bir mikroorganizma ya da bir t├╝r├╝n yarat─▒lmas─▒na yol a├ž─▒labilir.
  • Yeni yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar GD ile beslenen hayvanlarda organ problemleri ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ ortaya koymu┼čtur. GD m─▒s─▒r ve soya fas├╝lyesi ile 90 g├╝n s├╝reyle beslenen farelerde karaci─čer ve b├Âbrek zehirlenmeleri ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.
  • B├Âceklerin olumsuz etkilenmesiyle t├╝m ekosistem ├ž├Âkebilir!
  • Biyo├že┼čitlili─či tehlikeye sokabilir, biyolojik kirlili─če neden olabilir.

Çevreye Tehdit mi? 

GDOÔÇÖlu bitkilere getirilen ele┼čtiriler ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝ de do─čal ├ževreye olan etkileri ile ilgili. Kar┼č─▒t g├Âr├╝┼čtekiler GDO i├žeren ├╝r├╝nlerinin tohumlar─▒ ├ževreye kar─▒┼čarak do─čal ├╝r├╝nleri etkileyip yap─▒s─▒n─▒ bozabilece─čini savunuyor. GDOÔÇÖlu ├╝r├╝nlerin do─čal ortama yay─▒l─▒p yayg─▒nla┼čmas─▒ sonucunda b├Âcek n├╝fusunun olumsuz etkilenmesi ve t├╝m eko sistemin ├ž├Âkme olas─▒l─▒─č─▒ da dile getirilen bir ba┼čka ele┼čtiri. GDOÔÇÖlu ├╝r├╝nlerin biyo├že┼čitlili─či tehlikeye sokaca─č─▒ ve biyolojik kirlili─če neden olaca─č─▒ da yayg─▒n endi┼čeler aras─▒nda.

Halen yeti┼čtirilmekte olan transgenik ├╝r├╝nlerin yeti┼čtirildi─či ekim alanlar─▒n─▒n %99ÔÇÖu ABD, Arjantin, Kanada ve ├çinÔÇÖde yer al─▒yor.

ABDÔÇśde i┼členmi┼č g─▒dalar─▒n y├╝zde 75ÔÇÖi GDOÔÇÖlu ├╝r├╝n i├žeriyor. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda, Amerikan vatanda┼člar─▒n ├žo─ču GDO i├žeren ├╝r├╝nler hakk─▒nda resmi kurulu┼člara g├╝vendi─či, AB vatanda┼člar─▒n─▒nsa daha ├žok sivil toplum kurulu┼člar─▒ ile ├╝niversitelere itibar etti─či g├Âr├╝l├╝yor.

T├╝rkiyeÔÇÖde GDOÔÇÖlu ├╝r├╝n var m─▒?

Herhangi bir denetim olmad─▒─č─▒ i├žin T├╝rkiyeÔÇÖde ne kadar alanda GDOÔÇÖlu ├╝r├╝n yeti┼čtirildi─či bilinmiyor. Bununla birlikte biyog├╝venlik yasas─▒ ge├žti─čimiz ay ├ž─▒kt─▒─č─▒ i├žin geneti─či de─či┼čtirilmi┼č bitkilerin kontrols├╝z bi├žimde T├╝rkiyeÔÇÖye girdi─či ve g─▒da sanayiinde y─▒llard─▒r kullan─▒ld─▒─č─▒ biliniyor. Yap─▒lan bir ├žal─▒┼čmaya g├Âre T├╝rkiyeÔÇÖde sat─▒lan 800ÔÇÖe yak─▒n g─▒da maddesi, GDO i├žeriyor.

├ľzelikle GDOÔÇÖlu soya ve m─▒s─▒r nedeniyle geni┼č bir ├╝r├╝n yelpazesinde GDOÔÇÖlu ├╝r├╝nler kullan─▒l─▒yor. GDOÔÇÖlu soya; sucuk, salam, sosis gibi k─▒rm─▒z─▒ etin kullan─▒ld─▒─č─▒ ├╝r├╝nlerde, et suyu tabletlerinde, f─▒nd─▒k-f─▒st─▒k ezmesi, ├žikolatal─▒ ├╝r├╝nler, ├že┼čitli unlu mam├╝ller, s├╝t tozu, haz─▒r ├žorbalar ve hayvan yemlerinde kullan─▒l─▒yor.

GDOÔÇÖlu m─▒s─▒r─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ alanlarsa; ni┼časta bazl─▒ tatland─▒r─▒c─▒lar yoluyla gazoz, kola ve meyve sular─▒, m─▒s─▒r ya─č─▒, bebek mamalar─▒, haz─▒r ├žorbalar ve hayvan yemleri.

Biliyorsunuz 2014 May─▒s ay─▒nda G─▒da Tar─▒m ve Hayvanc─▒l─▒k Bakanl─▒─č─▒, g─▒da ├╝r├╝nlerinde y├╝zde 0.9 ve alt─▒nda genetik yap─▒s─▒ de─či┼čtirilmi┼č organizma (GDO) bulunan g─▒dalar─▒n ├╝retim ve sat─▒┼č─▒na izin verilmesinin yolunu a├žt─▒. Bakanl─▒─č─▒n Resmi GazeteÔÇÖde yay─▒mlanan karar─▒ ile, Genetik Yap─▒s─▒ De─či┼čtirilmi┼č Organizmalar ve ├ťr├╝nlerine Dair Y├ÂnetmelikÔÇÖte yap─▒lan de─či┼čiklik ile, ÔÇťAnaliz sonucunda ├╝r├╝nde y├╝zde 0.9 ve alt─▒nda GDO tespit edilmesi halinde bu durum GDO bula┼čan─▒ olarak de─čerlendirilirÔÇŁ f─▒kras─▒ eklendi.

De─či┼čiklik ile eklenen bir ba┼čka f─▒krada da, ÔÇťGDO bula┼čan─▒ olan ├╝r├╝nlerde bula┼čan olarak tespit edilen genlerin Biyog├╝venlik Kurulu taraf─▒ndan onaylanm─▒┼č olmas─▒ durumunda ├╝r├╝nler onay amac─▒na uygun olarak kullan─▒labilirÔÇŁ denilerek, i├žeri─čine y├╝zde 0.9 ve alt─▒nda GDO bulunan g─▒da ├╝r├╝nlerinin ├╝retim ve sat─▒┼č─▒na izin verilmi┼č oldu.

Denetim yetersizli─či, r├╝┼čvet ve hamili yak─▒n ile i┼č bitirme gibi durumlar─▒n oldu─ču sevgili ├╝lkemde art─▒k %0.9 mu yeriz, %90 m─▒ yeriz onu da Allah bilir. Maalesef! Tar─▒mdan hayvanc─▒l─▒─ča art─▒k bir ├žok g─▒da bozuk, ├╝zerinde oynanm─▒┼č veya yapay! A├ž kalmamak i├žin bu ├╝r├╝nleri de t├╝ketmeye mecburuz. Sa─čl─▒─č─▒n her anlamda pahal─▒ oldu─čunu hepimiz kabul ediyoruz. Hen├╝z paranoyak de─čilim ancak, sa─čl─▒kl─▒ ya┼čamak, sa─čl─▒kl─▒ ya┼članmak istiyorum. GDOÔÇÖlu ├╝r├╝nlerin yan etkilerini ve v├╝cudumda verdi─či tahribat─▒ en aza indirmek i├žin ├žilesi bol bonuslu olan hastanelere d├╝┼čmeden, kalitesinden emin oldu─čum ├╝r├╝nlere para harc─▒yor ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemimi g├╝├žlendirmek i├žin baz─▒ ├Âzel ├╝r├╝nler t├╝ketiyorum.

─░nternet sitemizde de bahsetti─čimiz kesinlikle organik oldu─čuna inand─▒─č─▒m─▒z destek ├╝r├╝nlerini kullanman─▒z─▒ size de tavsiye ederiz. Bilgi almak i├žin bize ula┼čabilirsiniz.┬á